«Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանը սոցցանցի իր էջում գրել է.
«2026 թվականի փետրվարի 26-ին Air Quality, Atmosphere & Health ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ գիտնականները հայտնաբերել են անհանգստացնող կապ մթնոլորտում ածխաթթու գազի մակարդակի բարձրացման և մարդու արյան քիմիական կազմի փոփոխությունների միջև: 1999-2020 թվականներին ԱՄՆ-ում հազարավոր մարդկանց բժշկական տվյալները վերլուծելուց հետո հեղինակները պարզել են, որ մեր ֆիզիոլոգիան հենց հիմա փոխվում է՝ փորձելով հարմարվել օդի որակին։
Հիմնական հայտնագործությունն այն է, որ մթնոլորտում CO2-ի կոնցենտրացիաների բարձրացմանը զուգընթաց մարդկանց արյան մեջ կայուն աճում է բիկարբոնատի մակարդակը: Սա տեղի է ունենում, քանի որ մարմինը փորձում է փոխհատուցել մեր ներշնչած ածխաթթու գազի ավելցուկը և կանխել արյան թթվայնացումը: Սակայն այս պաշտպանությունն ունի իր գինը. տվյալները ցույց են տալիս, որ արյան մեջ բիկարբոնատի մակարդակի բարձրացմանը զուգընթաց կենսականորեն կարևոր հանքանյութերի՝ կալցիումի և ֆոսֆորի մակարդակը նվազում է: Օրգանիզմը ստիպված է այդ հանքանյութերը վերցնել ոսկորներից կամ փոխել երիկամների գործառույթը՝ առողջ թթվահիմնային հավասարակշռությունը պահպանելու համար։
Գիտնականների կանխատեսումները բավական մտահոգիչ են: Եթե արտանետումների ներկայիս տեմպերը շարունակվեն, ապա 50 տարվա ընթացքում՝ մոտ 2076 թվականին, արյան մեջ բիկարբոնատի մակարդակը կհասնի թույլատրելի նորմայի վերին սահմանին, մինչդեռ կալցիումի և ֆոսֆորի մակարդակը կնվազեր մինչև կրիտիկական ցածր մակարդակներ։ Սա նշանակում է, որ դարի վերջին մթնոլորտը կարող է թունավոր դառնալ մարդու ֆիզիոլոգիայի համար, որը զարգացել է օդում CO2-ի շատ ավելի ցածր մակարդակների պայմաններում։
Նման փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները ներառում են առողջական խնդիրների լայն շրջանակ։ Արյան մեջ հավասարակշռության երկարատև խախտումը սպառնում է երիկամների հիվանդություններով, ոսկորների փխրունությամբ և ուղեղի վրա բացասական ազդեցություններով, որոնք կարող են դրսևորվել ճանաչողական կարողությունների նվազմամբ և անհանգստության աճով։ Ուսումնասիրության հեղինակները ընդգծում են, որ ածխաթթու գազի արտանետումների կրճատումը անհրաժեշտ է ոչ միայն կլիման փրկելու, այլև մարդու մարմնում անդառնալի փոփոխությունները կանխելու համար»։